Mutfak Dolabı Ölçüleri: Tezgah, Alt ve Üst Dolap Standartları

Mutfak, ölçü hatasının en çabuk hissedildiği mekânlardan biri. Birkaç santimlik sapma, günde onlarca kez tekrarlanan bir hareketi (eğilme, uzanma, dönme) yorucu hale getirir, ve mutfak dolabı bir kere monte edildikten sonra 2-3 cm için yeniden söktürmek kimsenin yapmak istediği bir şey değil. Aşağıda konut mutfaklarında yaygın olarak uygulanan ölçüleri derledik.

Standart ölçüler: hızlı bakış

Ölçü	Standart değer
Tezgah yüksekliği	85–92 cm
Alt dolap derinliği	56–60 cm
Alt dolap gövde yüksekliği	70–72 cm
Üst dolap derinliği	31–35 cm
Tezgah – üst dolap arası	50–60 cm (en az 45 cm)
Baza (süpürgelik)	en az 8 cm
Ankastre cihaz boşluğu genişliği	45 veya 60 cm
Çalışma üçgeni (toplam)	4–7 m

"En az" ve tek değerli satırlar EN 1116:2018 mutfak mobilyası koordinasyon standardından geliyor^[1]; aralıklar konutta yaygın uygulamadır.

Tezgah yüksekliği

Yaygın standart 85–92 cm. Ama tek bir doğru sayı yok; belirleyen, mutfağı kullanan kişinin boyu. Pratik kural şu: rahat çalışma yüksekliği dirseğin 10–15 cm altı. Aşağıdaki tablo bunu boya çeviriyor.

Kullanıcı boyu	Önerilen tezgah yüksekliği
155–165 cm	82–86 cm
165–175 cm	86–90 cm
175–185 cm	90–94 cm
185 cm ve üzeri	94–97 cm

Mutfağı iki kişi yoğun kullanıyorsa, bulaşık ve pişirme bölgelerini farklı yüksekliklerde kurgulamak mümkündür.

Alt dolap ölçüleri

Gövde derinliği 56–60 cm; tezgahın ön çıkmasıyla birlikte duvardan öne doğru 60–65 cm'i buluyor. Gövde yüksekliği 70–72 cm, altına giren süpürgelik (baza) 10–15 cm; standart bazaya temizlik payı olarak en az 8 cm verir^[1]. İkisi toplanınca yukarıdaki tezgah yüksekliği çıkıyor.

Modüller hazır genişliklerde üretiliyor: 15, 30, 40, 45, 60, 80 ve 90 cm. Duvarınıza kaç modül sığacağını buradan kabaca toplayabilirsiniz.

Kendi mutfak duvar uzunluğunuza göre bu modüllerin kaç tanesinin sığdığını ve kalan boşluğu görmek isterseniz Mutfak Dolabı Planlama Hesaplayıcı aracımızı deneyebilirsiniz.

Üst dolap ölçüleri

Üst dolabın derinliği genelde alt dolabın yarısı kadar: 31–35 cm. Standart en az 31, en çok 40 cm öngörür; daha sığı tabak almaz, daha derini tezgahta çalışırken başa engel olur^[1]. Yüksekliği tavana göre değişiyor, 70–90 cm aralığı çoğu konutta oturuyor.

Asıl belirleyici olan üçüncü ölçü: tezgahla üst dolap arası 50–60 cm. 50 cm'in altına inerseniz tezgahta çalışırken dolap önünüzü kapatır; 60 cm'i geçerseniz üst rafa uzanmak zorlaşır. Standardın verdiği alt sınır 45 cm'dir^[1]; bunun altına hiç inmeyin.

Ankastre boşlukları

Cihaz	Niş genişliği	Niş yüksekliği
Fırın	56–60 cm	59–60 cm
Bulaşık makinesi	60 cm (dar tip 45 cm)	82–87 cm
Mikrodalga	56–60 cm	38–45 cm
Davlumbaz (ocak üstü)	60–90 cm	cihaz kılavuzundaki mesafe

Standart ankastre boşlukları 45 ve 60 cm genişliğe göre tanımlar; boşluğun yüksekliği tezgaha bağlıdır: 85, 90 ve 95 cm tezgah için en az 82, 87 ve 92 cm^[1]. Davlumbaz ile ocak arasındaki mesafeyi ise standart vermez, cihaz üreticilerine bırakır^[1]; kesin ölçüyü seçtiğiniz ocağın ve davlumbazın montaj kılavuzundan alın.

Tavana kadar ve kademeli üst dolap

Tavana kadar üst dolap düşünüyorsanız hesap basit: tavan yüksekliğinden tezgah yüksekliğini ve tezgahla üst dolap arasını çıkarın. 2,60 m tavanlı bir mutfakta 90 cm tezgah ve 55 cm aralıkla üst dolaba 115 cm kalır. Bu yükseklik ya tek parça bir dolapla ya da iki sıra kademeli dolapla doldurulur; üst sıra sık kullanılmayan eşyaya ayrılır, çünkü oraya merdivensiz uzanılmaz. Konutta tavanın alt sınırı için tavan yüksekliği yazımıza bakabilirsiniz.

Çalışma üçgeni

Buzdolabı, evye ve ocak bir üçgenin köşeleri gibi düşünülür; üç kenarın toplamı 4–7 m arasında kalsın. Altına düşerse mutfak sıkışır, üstüne çıkarsa yemek yaparken boşuna yürürsünüz. Bir de evye ile ocak arasında en az 60 cm hazırlık tezgahı bırakın: bu, en sık atlanan ölçü.

Sık yapılan hatalar

• Köşe dolabına özel donanım koymamak: köşeler ölü hacme dönüşür.
• Buzdolabı kapağının açılım yönünü tezgaha göre planlamamak.
• Priz konumlarını dolap yerleşimi kesinleşmeden belirlemek.
• Davlumbaz baca güzergahını kaba inşaat aşamasında çözmemek.

Komşu ölçüler

Mutfağı planlarken yanındaki mekânların ölçüleri de lazım olur: banyo ve ıslak hacim ölçüleri, kapı ve pencere ölçüleri ve minimum oda ve salon ölçüleri. Mutfağınızı baştan tasarlatmak isterseniz iç mimarlık hizmetimize göz atabilirsiniz.