İmar yönetmeliğine göre konutta oda ve salonun net tavan yüksekliği en az 2,60 m, banyo ve koridorda 2,20 m. Asma tavan payı ve önerilen ölçülerle.
Tavan yüksekliği, bir mekânın algısını alanından daha fazla etkiler. Aynı m², 2,60 m ile 3,00 m tavan arasında tamamen farklı bir hacim hissi verir.
Standart tavan yüksekliği: hızlı bakış
| Mekân | Yönetmelikteki alt sınır | Önerimiz |
|---|---|---|
| Konut: oda ve salon | 2,60 m | 2,70–3,00 m |
| Konut: ıslak hacim, koridor | 2,20 m | 2,40 m |
| Ofis | 2,60 m | 2,80–3,20 m |
| Kafe / restoran | 2,60 m | 3,20–4,00 m |
| Mağaza | 2,60 m | 3,20–4,50 m |
Alt sınır sütunu Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği madde 28/4'ten[1]: iskân edilen katların iç yüksekliği, asma katlar hariç, 2,60 m'den az olamaz. 2,40 m'ye yalnızca hava maniası olan ve kat adedi planla belirlenen parsellerde inilebilir. Banyo, tuvalet, kiler, merdiven altı ve iç geçitlerde iç yükseklik 2,20 m'ye kadar düşebilir (madde 28/5)[1]. "Önerimiz" sütunu ise yönetmelik değil, bizim görüşümüz.
İnternette konut için hâlâ "en az 2,40 m" yazan çok kaynak var; biz de bu yazının ilk hâlinde öyle yazmıştık. Bugünkü yönetmelikte 2,40 m bir istisna, kural değil.
Brüt kat yüksekliği ile net yükseklik farkı
İki kavram sık karıştırılıyor. Brüt kat yüksekliği, bir döşemenin üstünden üstteki döşemenin üstüne kadar ölçülür; projede konuşulan rakam genelde budur. Net yükseklik ise bitmiş zeminden bitmiş tavana kadar olan, yani gerçekten içinde yaşadığınız mesafedir. Aradaki farkı bu katmanlar oluşturuyor:
| Katman | Tipik pay |
|---|---|
| Döşeme kalınlığı | 15–30 cm |
| Şap + kaplama | 8–12 cm |
| Asma tavan + tesisat | 10–40 cm |
Toplayınca şu çıkıyor: 3,00 m brüt kat yüksekliği, asma tavanlı bir mekânda kolaylıkla 2,45 m net yüksekliğe iniyor. Banyoda ya da koridorda bu sorun değil; ama salonda veya yatak odasında net yükseklik 2,60 m'nin altına düşerse proje yönetmeliğe takılır. Bu yüzden projede net yüksekliği konuşun, brütü değil.
Ticari mekânlarda yükseklik yalnızca konfor değil, havalandırma kapasitesi ve vitrin algısı meselesidir. Kafe projelerinde mekanik tesisatın kapladığı hacim, tavan kararını çoğu zaman estetikten önce belirler. Zen Goffe kafede olduğu gibi yüksek tavan, aynı zamanda kemerli niş gibi mimari detaylara da alan açıyor.
Kat yüksekliğinin üst sınırı
Alt sınırın yanında kat yüksekliğinin üst sınırı da vardır. Uygulama imar planı daha fazlasını belirlemediyse, döşeme üst kotundan döşeme üst kotuna ölçülen kat yüksekliği en fazla şu kadar olabilir (PAİY madde 28/1)[1]:
| Bölge | Zemin kat | Diğer katlar |
|---|---|---|
| Konut bölgesi | 3,60 m (bodrum hariç 3 katı geçmeyen binada 4,00 m) | 3,60 m (aynı şekilde 4,00 m) |
| Zemin katında ticaret yapılabilen konut bölgesi | 4,50 m | 3,60 m |
| Ticaret bölgesi | 4,50 m (asma katlı 5,50 m) | 4,00 m |
| Ticaretin de yapılabildiği karma alan | 4,50 m (asma katlı 5,50 m) | konutsa 3,60 m, konut dışıysa 4,00 m |
Bu rakamlar brüt kat yüksekliğidir; net yükseklik değil. Yani konutta 3,60 m'lik brüt sınır ile 2,60 m'lik net alt sınır arasında, döşeme, şap ve tesisat için yaklaşık 1 m'lik bir tasarım payı kalır.
Özel durumlar
- Garaj, kalorifer dairesi, odunluk, kömürlük ve bodrum katlardaki otoparklarda yükseklik, hizmetin gerektirdiği şekilde idarece belirlenir; ancak 2,20 m'nin altına inemez (md. 28/6).
- Eğitim, sağlık, sanayi yapıları, sinema, tiyatro, konferans ve düğün salonu, katlı otopark, resmî kurum binaları ve spor salonları gibi yapılarda iç yükseklik, teknolojik ve mimari gereklere göre mimari estetik komisyonu kararıyla belirlenir (md. 28/7).
- İskân edilmeyen bodrum katlarda ve müştemilât binalarında iç yükseklik 2,20 m'ye kadar düşürülebilir (md. 28/5).
Komşu ölçüler
Kat yüksekliği başka ölçülerle birlikte kurulur: merdiven basamak ölçüleri (kat yüksekliği rıht sayısını belirler), tavana kadar üst dolap ve minimum oda ölçüleri.
Düşük tavanı yönetmek
- Asma tavanı tüm mekâna değil, yalnızca tesisatın geçtiği şeritlere uygulayın.
- Perdeyi tavana yakın asıp yere kadar indirin; düşey çizgi hacmi uzatır.
- Duvar ile tavanı aynı tonda bitirin; keskin renk sınırı tavanı alçaltır.
- Sarkıt yerine gizli/dolaylı aydınlatma tercih edin.
Kaynaklar
- [1]Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, madde 4 (iç yükseklik tanımı) ve madde 28/4-5. Resmî Gazete, 3 Temmuz 2017, sayı 30113Son kontrol: 29 Eylül 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Tavan yüksekliği kaç cm olmalı?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği madde 28/4'e göre konutta oda ve salonların net iç yüksekliği 2,60 m'den az olamaz; yalnızca hava maniası olan parsellerde 2,40 m'ye inilebilir. Banyo, tuvalet ve iç geçitlerde 2,20 m'ye kadar düşülebilir (madde 28/5). Oda ve salon için önerimiz 2,70-3,00 m.
Asma tavan yüksekliği (payı) ne kadar olmalı?
Asma tavan ve tesisat için tipik pay 10-40 cm arasındadır. Yani 3,00 m brüt kat yüksekliği, asma tavanlı bir mekânda kolaylıkla 2,45 m net yüksekliğe düşebilir. Projede net yüksekliği konuşmak, brütü değil, bu yüzden önemlidir.
Brüt kat yüksekliği ile net tavan yüksekliği arasındaki fark nedir?
Brüt kat yüksekliği, bir döşemenin üstünden üstteki döşemenin üstüne kadar olan mesafedir. Net (serbest) yükseklik ise bitmiş zemin kaplamasından bitmiş tavana kadar, gerçekten yaşanan yüksekliktir. Aradaki fark döşeme kalınlığı (15-30 cm), şap+kaplama (8-12 cm) ve varsa asma tavan+tesisat (10-40 cm) paylarından oluşur.
Ofis ve mağazalarda tavan yüksekliği kaç m olmalı?
Ofiste asgari 2,60 m, önerilen 2,80-3,20 m; mağazada ve kafe/restoranda da yönetmelikteki alt sınır 2,60 m (md. 28/4); önerimiz mağazada 3,20-4,50 m, kafe/restoranda 3,20-4,00 m. Ticari mekânlarda yükseklik yalnızca konfor değil, havalandırma kapasitesi ve vitrin algısı meselesidir.
